MADE IN: Crafts — Design Narratives putujuća izložba i seminar u Ljubljani
Share on
Putujuća izložba MADE IN: Crafts — Design Narratives, rezultat je dvogodišnjih aktivnosti šest partnerskih organizacija [Muzej za umjetnost i obrt, OAZA (Hrvatska); Muzej za arhitekturo in oblikovanje (Slovenija); Werkraum Bregenzerwald (Austrija); Nova Iskra, Mikser (Srbija)], unutar šire inicijative MADE IN Platform (www.madein-platform.com). Projekat je predstavljen kroz dve velike deonice: deonica Arhiv zanata (Crafts Archive) predstavlja 40 regionalnih zanatlija kroz opsežnu fotodokumentaciju i tekstualne zapise, dok osam narativa o zanatima i dizajnu (deonica Crafts — Design Narratives) ispituje načine proizvodnje u savremenom svetu. Ova deonica je realizovana nizom saradnji više od 30 zanatlija i više od 40 evropskih dizajnera.
Izložba se prvi put predstavila javnosti 17. februara 2020. u Muzeju za umjetnost i obrt u Zagrebu. Već sledećeg dana, u Muzeju za umjetnost i obrt održan je diskurzivni program Dijalozi / Dialogues u kojem su učestvovali kustosi i sudije projekta. Nakon Zagreba, izložba svoje putovanje u 2020. godini nastavlja u Ljubljani, Beogradu i Andelsbuchu, s mogućnošću gostovanja u drugim evropskim gradovima u 2021. godini. Otvaranje izložbe u ljubljanskom Muzeju za arhitekturu i dizajn zakazano je za četvrtak, 19. mart sa početkom u 19h. Otvaranju izložbe prethodi seminar pod nazivom Design & Crafts in Dialogue #4, koji se održava istog dana od 10:30h, takođe u Muzeju za arhitekturu i dizajn.
MADE IN je istraživačka inicijativa posvećena dizajnu i kulturnom nasleđu, koja podstiče saradnju i razmenu znanja između tradicionalnih zanatlija i savremenih dizajnera. Platforma uključuje zanatlije, dizajnere, istraživače, kustose i teoretičare ujedinjene u postavljanju bitnih pitanja o temama kulturnog nasleđa i proizvodnje u savremenom društvu. Ključne aktivnosti ove platforme su istraživanje i arhiviranje lokalnih zanata i sprovođenje dizajnerskih radionica i rezidencija. Rezultati ovih aktivnosti promovišu se kroz veliku putujuću izložbu i opsežne štampane i digitalne sadržaje.
ZAŠTO MADE IN?
Sintagma MADE IN odnosi se na anonimnu, a delom i nehumanu savremenu proizvodnju u zemljama Dalekog Istoka. Istovremeno naglašava poziciju dizajna unutar savremene, tržišno orijentisane, neoliberalne, kapitalističke paradigme. Ujedno se odnosi i na prapočetke dizajnerske discipline tj. zanatstvo, koje je do početaka industrijalizacije uključivalo angažman zanatlija u svim fazama proizvodnog procesa. Danas, na ivici tehnološke revolucije čini se da je potrebno ponovo postaviti ključna pitanja o fizičkom i virtuelnom prostoru koji nas okružuje: GDE je nešto napravljeno? KO je to napravio? OD ČEGA je to napravljeno? ZA KOGA je to napravljeno? OTKUD to dolazi?
O IZLOŽBI MADE IN: CRAFTS — DESIGN NARRATIVES I PROGRAMU DIJALOZI / THE DIALOGUES
Izložba predstavlja deonicu Arhiva zanata (Crafts Archive) koji sadrži pregled 40 regionalnih zanatlija kroz fotodokumentaciju i tekstualne zapise; zatim deonicu Narativi o dizajnu i zanatu (Crafts — Design Narratives) koja kroz osam narativa o zanatu i dizajnu ispituje uloge i načine proizvodnje u savremenom svetu. Predstavljene priče realizovane su kroz saradnje više od 30 zanatlija i više od 40 evropskih dizajnera. Kustoski koncept izgrađen je na ideji kontinuiranog proširenja MADE IN Platforme kroz buduća gostovanja izložbe, na način da budući domaćini izložbe doprinose postojećoj Arhivi zanata mapiranjem lokalno specifičnih zanata, te da već postojećim narativima dodaju svoje, lokalno značajne teme kroz nove saradnje zanatlija i dizajnera.
NARATIVI O DIZAJNU I ZANATIMA / CRAFTS — DESIGN NARRATIVES
Deonica Narativi o dizajnu i zanatu (Crafts — Design Narratives) donosi osam priča (narativa) koje su proizašle iz niza dvogodišnjih saradnji, a bave se pitanjima koja su specifična za lokalne kontekste proizvodnje. Ovi narativi su rezultat dizajnerskih radionica i rezidencija koje su sprovedene kroz saradnju profesionalnih dizajnera i zanatlija uz mentorstvo i kuriranje stručnjaka iz partnerskih organizacija. Ovi narativi – lični odgovori na ključna savremena pitanja o odnosu dizajna i zanata prezentovani su na izložbi kroz različite formate i medije.
“MOŽE LI SOCIJALNI DIZAJN PODSTAĆI LOKALNU PRODUKCIJU S CILJEM IZGRADNJE SNAŽNIJE ZAJEDNICE?”
Radionica SUPERLOCAL: Crafting the Everyday pod vođstvom italijanskog dizajnera Andree de Chirica (SUPERLOCAL) i Umetničke organizacije OAZA iz Zagreba otvara temu novih načina proizvodnje u svrhu mobilizacije preostalih lokalnih zanata u Zagrebu kroz uključivanje mladih dizajnera i novih tehnologija. Cilj ove radionice je da doprinese diskusiji o potrebi uspostavljanja novih modela saradnje u svrhu reaktivacije proizvodnje unutar gradskih zona.
“KAKO DIZAJN I NOVE TEHNOLOGIJE MOGU PROMIENITI NAŠ ODNOS PREMA OČUVANJU ZANATA?”
U kratkom filmu belgijsko-nizozemskog dizajnerskog studija Unfold i francuskog režisera Alexandrea Humberta A Cobmaker’s tale, “sledimo priču dvoje pasioniranih stvaratelja: 82-godišnjeg Antuna Penezića, poslednjeg hrvatskog češljara koji ove godine odlazi u penziju i Franke, potpuno novog robota koji želi krenuti Antunovim stopama i naučiti od njega što više može da bi sačuvala ovaj zanat od nestajanja.”
“KAKO ISTRAŽIVANJE ISKORIŠTAVANJA LOKALNIH SIROVINA APOSTROFIRA ŠIRA DRUŠTVENA, POLITIČKA I EKOLOŠKA PITANJA?”
Fokus narativa je na temi sirovina, a posebno zemlje kao sirovine: od njenog vađenja i prerade, pripadajuće legislative do raznih društvenih i finansijskih mreža koje se nalaze u pozadini ciklusa istraživanja i korišćenja. Dizajnerska radionica Crafting Data pod vođstvom berlinskog dizajnera Lukasa Wegwertha proizvela je dva međusobno povezana rada: sudije radionica i slovenski zanatlija Urban Magušar istraživali su proces vađenja sirovina i sprovodili eksperimente s dobijenom sirovinom, a italijanska umetnica Giulia Bruno snimila je istraživački film o istoj temi.
“MOŽE LI SE DIZAJN KROZ ZANAT PONOVO POVEZATI SA SIROVINAMA?”
Tema ispituje vađenje, preradu i eksploataciju metala iz metalnih ruda i njihovo korišćenje u svakodnevnom životu. Austrijski dizajneri mischer’traxler i slovenski kamenoklesar Beno Ogrino kreirali su seriju objekata Ratio koja funkcioniše kao komunikacijski alat u razotkrivanju opipljivih podataka o kamenu i njegovim skrivenim metalnim komponentama.
“ŠTA DIZAJNERI MOGU NAUČITI IZ ISKUSTVA PRAKTIČNOG ZNANJA I ODNOSA S PREDMETIMA KOJE POSEDUJU RADIONICI?”
Ovaj narativ se bavi istraživanjima procesa popravljanja i održavanja tradicionalno izrađenih predmeta. Ovi procesi predmetima daju slojeve patine i značenja i formiraju dugotrajne odnose između objekata i subjekata (predmeta i korisnika). Dizajnerska radionica Crafting, Cleaning & Caring pod vođstvom nizozemske dizajnerke Rianne Makkink istražuje materijalnost i bestelesnost takvih odnosa, preispituje metodologije rada kroz proučavanje praktičnih znanja i dnevne radne rutine zanatlija. Sudije radionice, mladi dizajneri u saradnji sa lokalnim zanatlijama, manufakturama i izrađivačima, pokušali su da odgovore na postavljeno pitanje eksperimentišući sa tradicionalnim tehnikama i lokalno specifičnim materijalima.
“KAKO DIZAJNERI MOGU DA REINTERPRETIRAJU TRADICIONALNE ZANATE KORISTEĆI LOKALNE PRIRODNE I KULTURNE RESURSE?”
Rad se bazira se opsežnom istraživanju austrijsko-nemačkog dizajn studija chmara.rosinke, koji u procesu dizajna teži uključivanju i reinterpretiranju specifičnih karakteristika austrijske regije Bregenzerweld. Zajedno s grupom zanatlija, studio je dizajnirao kuhinjski set Mobile Kitchen koji predstavlja odlike arhitektonskog jezika i prirodnog okruženja ove regije.
“ŠTA ČINI RAVNOPRAVAN I ISTRAŽIVAČKI ODNOS IZMEĐU DIZAJNA I ZANATA?”
Ova tema u centar interesa stavlja ljudski dodir i empatiju. U radionici nazvanoj Design<by>Doing koju je mentorisala srpska dizajnerka Tamara Panić, beogradski studenti dizajna i zanatlije su pokušali da u proces koncipiranja i stvaranja proizvoda ugrade iskreni humani odnos u kojem je ključ razumevanje.
“MOGU LI PREDMETI UHVATITI ESENCIJU SARADNJE IZMEĐU DIZAJNA I ZANATA?”
Narativ se fokusira na poziciju dizajna u kontekstu sve problematičnije masovne proizvodnje u savremenom društvu i dizajnerskih težnji za smislenim i društveno odgovornim procesima dizajna. Temu ilustruje rad The Ghost, parfem izrađen saradnjom švedske dizajnerke Jenny Nordberg i zanatliije Nenada Jovanova, vlasnika beogradske parfimerije Sava.
MADE IN SEMINAR: DESIGN & CRAFTS IN DIALOGUE #4
Međunarodna serija predavanja pod nazivom Design & Crafts in Dialogue #4, u organizaciji Muzeja za arhitekturu i dizajn i Centra za kreativnost, održaće se u Ljubljani, 19. marta, kao četvrta serija javnih predavanja u okviru projekta MADE IN: Crafts and Design Narratives.
Dok projekat MADE IN predstavlja vezu između zanata i dizajna u vidu izložbe i publikacije, seminar će uključiti veliki broj lokalnih i međunarodnih dizajnera, zanatlija i drugih eksperata, kroz seriju diskusija na temu različitih modela saradnje, veština, razmene znanja i novih sistema proizvodnje. Posebna pažnja će biti usmerena na pitanje sirovina i lokalno postojećih materijala, kao i njihovog uticaja na cikluse zanata i dizajna u kontekstu ekoloških kriza danas.
PROGRAM:
10:00 – 10:30
REGISTRATION
10:30 – 10:45
WELCOME
Matevž Čelik, director of MAO and Anja Zorko, Head of CzK
10:45 – 11:00
MADE IN PLATFORM
Ivana Borovnjak and Maja Kolar, Oaza
Koraljka Vlajo, Museum of Arts and Craft
11:00 – 11:30
INTRODUCTION
Cvetka Požar and Maja Vardjan, Museum of Architecture
11:30 – 13:00
DESIGN–CRAFTS RELATION: DESIGNER’S PERSPECTIVE
Moderators: Ivana Borovnjak and Maja Kolar
Katja Burger, Jasmina Ferček, Tjaša Bavcon, Oloop; Dejan Kos, Desna Hemisfera; Leonora Jakovljevič, Leonora Mark; Nina Mršnik; Katharina Mischer and Thomas Traxler, mischer’traxler studio
13:00 – 14:00
LUNCH
14:00 – 15:30
DESIGN–CRAFTS RELATION: CRAFTSPEOPLE PERSPECTIVE
Moderator: Mika Cimolini
Luka Debevec, Kauch; Miriam Kathrein, Werkraum Bregenzewald; Beno Ogrin, Beno Ogrin Stonemasonary; Kati Sekirnik, Rokodelski center DUO; Marjan Tratar, Marjan Tratar Carpentry
15:30 – 15:45
REFRESHMENTS
15:45 – 17:15
DESIGNERS AS MAKERS: NEW PRODUCTION MODELS
Moderator: Urška Krivograd
Aleš Kacin, AK Alojz Karner Shoemaking Workshop; Ines Kovačič; Dejan Pfeifer, Studio Drevo; Klara Zalokar and Klemen Zupančič, Studio Moste; Lukas Wegwerth
17:45 – 17:30
REFRESHMENTS
17:30 – 18:30
FOCUS: LOCALLY SOURCED MATERIALS AND THE CULTURES OF MAKING Moderators: Cvetka Požar and Maja Vardjan
Miloš Bavec, Geological Survey of Slovenia; Giulia Bruno; Katharina Mischer and Thomas Traxler, mischer’traxler studio; Rok Oblak; Beno Ogrin, Kamena; Lukas Wegwerth
